Thomas Hobbes (1588 - 1679)

  Thomas Hobbes (Tomasz Hobbes) - poglądy filozoficzne

Celem Thomasa Hobbesa (Tomasz Hobbes) było stworzenie systemu wolnego od założeń metafizycznych, zbudowanego na podstawach nauk przyrodniczych i matematyki ówczesnego mu czasu. główne dzieła Thomasa Hobbesa (Tomasz Hobbes) to "Elementy filozofii" oraz "Lewiatan" (Leviathan). Lewiatan (Leviathan) zawiera teorię umowy społecznej - tekst ten wywarł duży wpływ i stał się klasyczną pozycją filozofii politycznej.

Dla Thomasa Hobbesa (Tomasz Hobbes) filozofia jest racjonalnym poznaniem związku przyczynowo - skutkowego, przy czym uważa on, że "przyczynie i skutkowi odpowiada moc ciała i jej aktualizacja". Filozofia zajmuje się poszukiwaniem przyczyn. Jej obiektem badań są ciała, których wytworzenie i właściwości można uchwycić pojęciowo. Ciała są naturalne (między innymi należy do nich człowiek) lub sztuczne (np. państwo). Zadaniem filozofii jest taka analiza złożonych zjawisk, która przez ich elementy doprowadza do zasad ogólnych. Pierwszą zasadą wyjaśniania związków zachodzących w przyrodzie jest ruch. Wszelkie procesy daje się wyjaśnić mechanicznie.

  Thomas Hobbes (Tomasz Hobbes) - teoria poznania.

Punktem wyjścia teorii poznania Thomasa Hobbesa (Tomasz Hobbes) jest stwierdzenie, że przedstawieniom odpowiadają rzeczy niezależne od myślenia. Przez mechaniczne oddziaływanie ruch z przedmiotów zewnętrznych przenosi się na organy zmysłowe, a następnie przez reakcję wewnętrznych "tchnień życiowych" powstają odpowiednie obrazy w mózgu. Bezpośrednim przedmiotem doświadczenia nie są same rzeczy, lecz wyobrażenia. Są one przyporządkowane znakom (nazwom), które pomagają jednostce w komunikowaniu się z innymi ludźmi. Logika filozoficzna ma zatem do czynienia z treściami wyobrażeń ujętymi w zdania. Prawda odnosi się jedynie do wypowiedzi, a nie do rzeczy. Prawdziwość zdania można potwierdzić, analizując użyte w nim pojęcia, na podstawie ich definicji i wzajemnych powiązań. Również w swej teorii uczuć i wartości Thomas Hobbes (Tomasz Hobbes) przyjmuje, że to impuls wychodzący od przedmiotu wytwarza emocje i akty woli, determinując je w sposób mechaniczny. Przyjemność powstaje prze wzmocnienie ruchu witalnego życiowych tchnień, a wywołujący je przedmiot odczuwany jest jako dobry. Stąd za najbardziej podstawową wartość uznane zostaje zachowanie samego siebie. Każdy organizm dąży do tego aby, utrzymać swój ruch witalny, tzn. unikać śmierci. Ponieważ zachowanie samego siebie jest najwyższą wartością , każda jednostka działa egoistycznie. Nie ma żadnego nadrzędnego miernika, każdy sam rozstrzyga, co jest dla niego dobre ... .

  Thomas Hobbes (Tomasz Hobbes) - koncepcja państwa.

... Ta koncepcja prowadzi bezpośrednio do filozofii politycznej. Również tutaj jednostkę i jej naturę przyjmuje Thomas Hobbes (Tomasz Hobbes) za elementy budowli politycznej - państwa. Thomas Hobbes (Tomasz Hobbes) odrzuca tradycyjne wyobrażenie, że człowiek jest z natury istotą polityczną. W stanie natury poza prawem i państwem jedyna podstawą stosunków między ludźmi jest ich własna korzyść stosownie do naturalnych predyspozycji. W stanie natury każdy człowiek jest równy i dlatego ma prawo wszystkiego tzn. może posiadać i czynić to, co chce. Każdy człowiek może swobodnie używać swoich naturalnych władz i sięgać po wszelkie środki, aby zachowa samego siebie. Ponieważ każdy dąży do własnej korzyści ze szkodą dla innych, i to w coraz większym stopniu, wynika stąd, "że gdy ludzie żyją nie mając nad sobą mocy, która by ich wszystkich trzymała w strachu, to znajduje się w stanie takiej wojny, jak gdyby każdy był w wojnie z każdym innym (bellum omnium contra omnes)". Ten stan wojny jest wieczny. Życie jest w nim samotne, nędzne i krótkie, albowiem nikt nie może mieć pewności, iż długo utrzyma sie przy życiu. Ponieważ jednak instynkt samozachowawczy jest zasadą podstawową, rodzi się pragnienie trwałego pokoju. Dlatego pierwsze prawo natury brzmi: "... każdy człowiek dąży do pokoju, jak dalece tylko ma nadzieję go osiągnąć ...". Z pierwszego prawa wynikają pozostałe. Bezpieczeństwo można osiągnąć wtedy kiedy zrezygnuje się z prawa wszystkich do wszystkiego, nadając prawa szczegółowe, czego można dokonać na podstawie wiążącej wszystkich umowy. Prawa natury będą jednak przestrzegać tylko wtedy, gdy jednostki podporządkuj swoją wolę jednej jedynej woli. Ludzie postanawiają w umowie społecznej, że zobowiązują się nie przeciwstawiać woli jednego. Tak powstaje państwo, zdefiniowane jako instytucja, której wola, mocą umowy wszystkich ze wszystkimi, obowiązuje jako ich wola wspólna. Taką najwyższą władzę państwową może posiadać jedna osoba lub zgromadzenie. Jej władza jest nieograniczona, niezbywalna i niepodzielna. Takie państwo przyrównał Thomas Hobbes (Tomasz Hobbes) do biblijnego Lewiatana (Leviathan), jest to symbol wielkiej niezwyciężonej władzy, albowiem jest to "... ten bóg śmiertelny, któremu pod władzą Boga nieśmiertelnego zawdzięczamy nasz pokój i naszą obronę". Najwyższym obowiązkiem posiadacza władzy państwowej jest dobrobyt obywateli. Thomas Hobbes (Tomasz Hobbes) uważa, aby zachować jedność, Kościół powinien zostać podporządkowany państwu.

<<<  wstecz